How to call an ambulance (Fijian)

Bula vinaka! Nai yaloyalo oqo ena vakaraitaka na tuvatuva mo na vaka muria ena kena qiriti na Ambulance ena gauna e yaco kina e dua na leqa tubu koso.

Qirita na Tolu na Saiva (000) kevaka ko tauvimate bibi se ke dua tale nomui tokani e mavoa ena vakacalaka ka gadrevi kina na ambulance.

Sa na rawa ni ko kerea na veivuke ni dua na dau vakadewa vosa ka na sega ni saumi.

Kevaka ko se loma tarotaro tiko, mo qai qirita na ambulance.

E dodonu mo qirita na ambulance kevaka e :

• mosi na seremu se dredre ni cegu
• malumalumu vakasauri ni mata, liga se yava se dredre na nomu via vosa
• sega ni mudu na turu ni dra
• dredre mo cegu vinaka
• lutu vakasauri se tacaqe qai lutu
• tauvi manumanusoni
• kama sara vakaca ni yago
• se nona mavoa e dua ena vakacalaka ni motoka se enai tovo kaukauwa mai vua e dua tale na tamata

Mo qirita na Ambulance kevaka e yacovi luvemu na veika oqo :

• toro sobu totolo na tuvaki ni bula
• dredre me cegu vinaka
• rairai vulaci se karakarawa na tebe ni gusuna
• e veilecayaki na tuvaki ni yago se sega ni sauma yani nomu vosa vua
• e tauvi koya na manumanusoni
• e sotava e dua na vakacalaka bibi se mavoa sara vakalevu na sui ni yagona se titobu na tiki ni yago e mavoa

Ena gauna ko qirita kina na Tolu na Saiva (000), ena taroga mai ko dauniveiqaravi ‘Police, Fire or Ambulance? ’. Mo na tukuna yani ’ Ambulance ‘

Eratou na qai taroga yani ’Suburb and State ‘. Mo qai tukuna yani ni nomu suburb me vaka ‘Logan, Queensland’

Sa na rawa ni ko kerei dauniveiqaravi ena talevoni me veivuke e dua na dau vakadewavosa ka sega ni saumi ena nomu kaya vaka oqo : ‘I need an interpreter in Fijian.’

Ena taura e dua na gauna me laurai e dua na dau vakadewavosa, ka ena gauna vata qori mo tukuna vua ena vakamacala vakavavalagi na vanua ko vakaitikotiko kina, ka kakua ni biuta e ra na talevoni.

Ena so na gauna e sa na gole sara ga yani vaka totolo na ambulance.

Mo na vakaraitaka na vei tukutuku oqo ena gauna eratou taroga mai kina :

Na vanua ko tiko kina ena gauna sara ga oqo

Na nomu naba ni talevoni kei na yacamu

Vakamacala taka na leqa tubu koso

• Na cava e a yaco?
• E vica era mavoa se tauvimate?
• O tiko beka e yasai koya ka mavoa se tauvimate?
• E sa yabaki vica o koya?
• E yadra tiko?
• E se cegu tiko?

Ena tukuna ko dau ni vakadewavosa vei dauniveiqaravi ena talevoni nai tukutuku ko sa vakaraitaka ka na qai vakau yani e dua na ambulance ke gadrevi vaka kina.

E sega ni saumi na Ambulance e Queensland.

Sa na yaga beka mo toka ga ena talevoni me yacova ni sa yaco yani na ambulance.

Ena tukuna yani ko dau ni vakadewavosa eso na sala mo vukei koya ka tauvimate se mavoa.

Mo toka raviti koya ka mavoa se tauvimate ena veigauna kece me yacova ni sa yaco yani na ambulance.

Ke rawa, tovolea mo raica nona Medicare card (kevaka e tiko e dua), health care card,tukutuku baleta nona private health insurance, vei vuanikau ka dau vaka yagataka kei nai vakamacala me baleti nona Vuniwai ka dau qaravi koya.

Kevaka ko se tiko ga ena talevoni, tukuna vei dau ni vakadewavosa ni sa yaco yani na ambulance.

Eratou na qaravi koya ka mavoa se tauvimate nai vakailesilesi ni bula ka vakatokai na paramedics.

Ena qai tukuna vei iko ko dau ni vakadewavosa na gauna mo biuta sobu kina na talevoni.

Mo kerei iratou nai vakailesilesi ni bula me ratou sala vata kei koya ka mavoa se tauvimate ena ambulance ki valenibula.

Sa na rawa ni ko kerea talega me dua na dau ni vakadewavosa ena lakolako ni ambulance ka vaka kina e valenibula, ena sega ni saumi.

E vica na siga se vei macawa ka tarava...

Mo qai veitaratara tale kei na nomu Vuniwai ni oti na nomu qaravi ena leqa tubu koso oqo.

Kevaka e sega ni leqa tubu koso, ia ko gadreva totolo nai vakasala mai na tabana bula, qirita 13 HEALTH  ena 13 43 25 84 ka vosa vua e dua na nasi. Sa na rawa ni veivuke talega e dua na dau vakadewavosa ena veitalanoa ka na sega ni saumi.